Voor een gezond lichaam is ascorbinezuur essentieel.
Maar welke rol speelt deze vitamine daadwerkelijk bij de preventie of zelfs genezing van ziekten?
? Er gaan geruchten dat hooggedoseerde vitamine C tegen kanker zou kunnen worden ingezet . Vooral in de VS werd intraveneuze vitamine C in hoge doses door verschillende aanbieders aangeprezen als een potentieel middel voor kankerbehandeling. Het is echter belangrijk te benadrukken dat de enige toegelaten en wetenschappelijk onderbouwde behandelvormen voor tumoraandoeningen nog altijd operaties, chemo- en bestralingstherapie
zijn. Patiënten naar een alternatieve behandeling met hooggedoseerde vitamine C leiden kan gevaarlijk zijn, omdat er voor deze toepassing onvoldoende klinische gegevens bestaan. Toch loont het de moeite de wetenschappelijke overwegingen achter de bewering te onderzoeken dat vitamine C bij kanker een rol zou kunnen spelen.Hoewel het niet voor de behandeling van kanker gebruikt zou moeten worden
, is vitamine C onbetwist gezondheidsbevorderend.
Vitamine C en haar rol in het lichaam Het preventieve effect van vitamine C op chronische ziekten is terug te voeren op haar antioxidatieve vermogen en de ondersteuning van een gezond immuunsysteem
. Bovendien wordt vermoed dat vitamine C in zeer hoge concentraties een antiproliferatief effect op kankercellen kan vertonen [4]
. Dat betekent dat vitamine C de delingscapaciteit van tumorcellen zou kunnen beïnvloeden. Verder werd waargenomen dat een zeer hoge dosis vitamine C kankercellen gevoeliger voor bepaalde cytostatica
kan maken [5]. Beide punten betreffen dus de celdeling van kankercellen en zouden een groei kunnen vertragen. Chemotherapieën hebben massieve bijwerkingen die de patiënt verzwakken, omdat ze op snel delende cellen zijn gericht, waartoe naast kankercellen ook cellen van het immuunsysteem behoren, die door de therapie eveneens worden vernietigd. Om de bijwerkingen van chemotherapie in te dammen, werd vitamine C als complementair therapeuticum getest en kon in dierproeven de toxiciteit van enkele chemotherapeutica verminderen, maar vooral het immuunsysteem ondersteunen
[6,7].
Vitamine C-tekort bij chemotherapie Tumorpatiënten neigen door hun veranderde stofwisseling vaak tot een vitamine C-tekort [8]. Ondanks een normale inname kan de serumconcentratie van de vitamine laag blijven
, wat is terug te voeren op een verhoogde behoefte. Tijdens een kankeraandoening en de daaruit volgende behandeling treedt een sterk verhoogd verbruik van het antioxidant op voor de ontgifting van reactieve zuurstofradicalen
, die tijdens de operatie, chemo en bestraling in verhoogde mate worden gevormd.
Oxidatieve stress en wondgenezing verhogen de behoefte aan vitamine C om het lichaam ondanks de hoge belasting in evenwicht te houden [9].
Het ingrijpen van de FDA in de VS De FDA, die verantwoordelijk is voor het toezicht op levensmiddelen en geneesmiddelen
in de VS, verzocht de Californische firma McGuff eind 2010 de productie van haar intraveneuze vitamine C-preparaten te staken. De opwinding daarover was aanvankelijk groot.
Waarom greep de FDA in? De FDA houdt toezicht op het op de markt brengen van geneesmiddelen en toetst of deze veilig en werkzaam zijn. In tegenstelling tot gebruikelijke vitamine C-preparaten die als voedingssupplement worden gebruikt, werd de intraveneuze variant beschouwd als een geneesmiddel dat ter genezing zou dienen
. Die werkzaamheid kon echter niet worden bevestigd.Het oordeel van de FDA luidde: de preparaten die zeer hoog geconcentreerd in het bloed komen, dienden niet louter een gezondheidspreventie, maar „(...) een behandeling van een ziekte die noch zelf gediagnosticeerd noch zonder therapeut behandeld zou mogen worden” [12].