1. Roken
2. Slaaptekort (minder dan 7 uur per nacht)
3. Verhoogd stressniveau
4. Infecties
5. Milieugifstoffen
6. Toenemende  leeftijd 
7. Verhoogde energiebehoefte (sporters)

Antioxidanten

Hun goede reputatie snelt hen vooruit en toch weten veel mensen niet wat deze plantaardige moleculen precies zijn.

Antioxidanten zijn allereerst een diverse groep van verschillende vitale stoffen die oxidatie door vrije radicalen voorkomen.

Vrije zuurstofradicalen, die door hun beschadigende eigenschappen gevaarlijk zijn voor cellen en weefsels, worden door antioxidanten afgevangen en geneutraliseerd, waardoor het lichaam tegen oxidatieve stress wordt beschermd.

Om te beginnen moeten hier de basisbegrippen worden verduidelijkt:

Wat zijn vrije radicalen?

Vrije radicalen zijn atomen met een ongepaard elektron, wat hun chemische reactiviteit enorm verhoogt. Hun doel is het ontbrekende elektron te vervangen. Daarvoor stelen ze er een van een ander molecuul. Dit proces noemt men oxidatie. 

Daardoor reageren ze met lichaamseigen, zeer complexe moleculen zoals het DNA of eiwitten, wat deze beschadigt en zo lichaamsfuncties kan belemmeren.

Wat is oxidatieve stress?

Het gaat hierbij om een toestand van overheersende oxidatie die al cellulaire symptomen vertoont en het lichaam dus kan beschadigen.

Wat gebeurt er dus wanneer lichaamseigen moleculen door oxidatie worden aangetast?

Laten we als voorbeeld de DNA-schade bekijken. Ons DNA is een code die alle informatie bevat die nodig is om ons lichaam draaiende te houden.

Wanneer het DNA beschadigd raakt, loopt het hele lichaam en de stofwisseling risico, want de besturingseenheid is beschadigd. En elke verandering aan een perfect systeem brengt het gevaar van ziekten met zich mee.

Vrije radicalen ontstaan volkomen natuurlijk!

Het ontstaan van vrije radicalen is een normaal proces in de stofwisseling van ieder mens – en ieder dier. Vooral de vorming van ATP, dus de energiewinning in de mitochondriën, is daarbij een plaats waar radicalen ontstaan, omdat hier een elektronenoverdracht plaatsvindt.

Soms faalt de elektronentransportketen en worden moleculen ongepaarde radicalen. Sommige daarvan worden in de mitochondriën geneutraliseerd – andere kunnen echter ontsnappen.

In elk geval neemt het proces van toenemende radicaalvorming en oxidatie met het ouder worden toe, omdat het systeem steeds meer slijt en er niet alleen meer radicalen worden gevormd, maar er ook minder worden onschadelijk gemaakt.

Hoe worden radicalen onschadelijk gemaakt?

• Antioxidanten kunnen als radicaalvangers fungeren doordat ze radicalen stabiliseren en daarmee onschadelijk maken, zoals bv. tocoferolen (vitamine E).
• Andere antioxidanten beschermen belangrijke moleculen doordat ze zichzelf laten oxideren en tegelijk de radicalen reduceren, zoals bv. vitamine C.
• De derde groep, antioxidatiesynergisten genoemd, ondersteunt volwaardige antioxidanten doordat ze stoffen regenereren die deze voor hun werking nodig hebben.

Tot de bekende plantaardige radicaalvangers behoren bv. OPC of resveratrol.

Maar ook de vitaminen E en C, bètacaroteen, Q10 en selenium zijn als antioxidant actief.

Hoeveel eenheden antioxidanten beschermen mij effectief tegen radicalen?

Er bestaat geen algemeen geldende aanbeveling¹  voor een dagelijkse minimale inname van antioxidanten; die bestaat alleen voor de vitaminen en spoorelementen daaronder.

Vitamine C: 80 mg per dag

Vitamine E: 12 mg per dag

Vitamine B2: 1,4 mg per dag

Zink: 10 mg per dag

Selenium: 55 µg per dag

*volgens de EU-voedingsreferentiewaarden²

In het algemeen geldt natuurlijk: hoe meer antioxidanten uit groenten en fruit, hoe beter.

Belangrijk zijn hierbij vooral de kwaliteit van de bron en de  biobeschikbaarheid van het antioxidant.

Vast staat dat de benodigde hoeveelheid binnen één dag varieert op basis van de stress die op het lichaam inwerkt³.

Zo verhogen meeroken, infecties, luchtvervuiling of slaaptekort de behoefte sterk, omdat deze risicofactoren opnieuw voor een onevenwichtige oxidatiehuishouding zorgen: ze creëren vrije radicalen.

Bronnen