Een pollenallergie heeft voor de hand liggende nadelen, zoals branderige ogen of niezen. Voor wie eraan lijdt, wordt het bijna onmogelijk om van de zomermaanden te genieten.
Maar veel mensen weten niets van de verdergaande gevolgen van hooikoorts voor de levenskwaliteit!
In industriële regio’s zoals Duitsland is ca. 14,8% van de kinderen en jongeren getroffen.
In jongere generaties stijgt het aandeel pollenallergiepatiënten. Dit komt volgens onderzoek onder meer door de toenemende fijnstofbelasting, de klimaatverandering [1,2] en de hygiënehypothese.
Wat kom je in deze gids te weten?
1. Gevolgen voor het dagelijks leven – verminderde arbeidsproductiviteit
2. De mythe van lokale honing tegen seizoensallergieën
3. Invloed van voedingsstoffen op allergische symptomen
4. Welke voedingsstoffen ondersteunen een gezond immuunsysteem?
1. Gevolgen voor het dagelijks leven – verminderde arbeidsproductiviteit
Een in 2001 gepubliceerde studie bekeek de productiviteit van medewerkers van een telefonische dienst [3]. Geobserveerd werden allergiepatiënten en niet-allergiepatiënten, evenals allergiepatiënten die antihistaminica gebruikten. Deze personen werden vóór, tijdens en na het allergieseizoen onderzocht.
Er konden verschillen in de arbeidsprestatie tussen de groepen worden vastgesteld. Allergische werknemers vertoonden tijdens het pollenseizoen een significant lagere productiviteit dan gezonde medewerkers zonder hooikoorts.
Allergiepatiënten die antihistaminica innamen, vertoonden een 10% lagere prestatie in vergelijking met niet-allergische medewerkers. Omdat sommige antihistaminica vermoeidheid kunnen veroorzaken, wordt vermoed dat de verlichtende werking van de medicijnen op de allergiesymptomen weer wordt tenietgedaan door het sederende effect van de medicijnen. Dit leidt tot een over het geheel genomen lagere prestatie.
Concentratieproblemen op school?
Ook kinderen in de basisschoolleeftijd kunnen door de symptomen van een respiratoire allergie aanzienlijk in hun cognitieve vermogens worden belemmerd.
Probleemoplossend vermogen, maar ook snelheid, focus en energieniveau van de kinderen namen in onderzoeken af [4].
Sporten ondanks allergie?
Bij het sporten wordt het luchtvolume dat in de longen en de bloedbaan komt, verhoogd. De hoeveelheid allergenen neemt daardoor toe, want juist bij beweging in de buitenlucht wordt het lichaam in de zomermaanden aan een grotere hoeveelheid allergenen blootgesteld. Irritaties van de slijmvliezen, tranende ogen, moeite met ademen en uitputting zijn het gevolg [5].
Therapiemogelijkheden?
Een in 2015 verschenen wetenschappelijk commentaar vat de toekomstperspectieven van de allergietherapie als volgt samen:
De stijgende prevalentie kan niet door farmaceutische therapie alleen worden behandeld. Immuuntherapie kan allergieën onder controle brengen en een tolerantie tegenover het allergeen bewerkstelligen. Dat is echter niet altijd het geval [6].
Wat dus te doen?
Immuuntherapieën en preventie in de zuigelingenleeftijd zijn tot nu toe de enige bewezen en duurzame therapievormen.
In het algemeen rijst de vraag of het bevorderen van een gezond immuunsysteem op volwassen leeftijd eveneens voor verlichting of zelfs genezing van allergieën kan zorgen.
Preventie is alles
Het is bekend dat de borstvoedingsperiode, pre- en probiotica en een daarmee samenhangende gezonde darmflora, vitaminen, mineralen, groenten, fruit, vezels en omega-vetzuren allergieën kunnen beïnvloeden.
Zelfs de voeding van zwangere en zogende vrouwen heeft invloed op de gezonde ontwikkeling van het immuunsysteem van het kind en op de kans dat het een allergie ontwikkelt [7].
2. De mythe van lokale honing tegen seizoensallergieën
Lokale honing wordt soms aangeprezen als preventie tegen allergieën, omdat die de allergenen in kleine hoeveelheden zou bevatten en daarmee als een zachte vorm van hyposensibilisatie wordt verondersteld.
Deze veronderstelling is grondig weerlegd [8,9], omdat bijen doorgaans pollen van gekleurde bloemen verzamelen, die in tegenstelling tot grassen of graanpollen zelden allergieën uitlokken.
Zelfs als de lokale, natuurlijke honing dus pollen bevat, is het zeer onwaarschijnlijk daarin allergenen te vinden. Bovendien zitten er sowieso maar zelden pollen in honing, omdat bijen die er niet opzettelijk in laten komen.
In bewerkte honing daalt het pollenaandeel verder. Alleen natuurlijke honing bevat een minuscuul pollenaandeel, maar daarvoor ook sporen van schimmel, bacteriën en verschillende milieudeeltjes [8], die op hun beurt het immuunsysteem verzwakken en allergieën bevorderen.
3. Invloed van voedingsstoffen op allergische symptomen
In 2011 analyseerden onderzoekers van de University of Edinburgh Medical School 62 epidemiologische studies en trokken de conclusie dat een tekort aan verschillende voedingsstoffen, waaronder zink, geassocieerd kon worden met een verhoogd voorkomen van allergieën en astma [10]. Zink geldt algemeen als onmisbaar voor een gezonde immuunfunctie.
Een in 2005 in het European Journal of Clinical Nutrition [11] gepubliceerde studie vermoedde dat een voeding rijk aan omega 3-oliën het hooikoortsrisico verlaagt.
Knoflook wordt eveneens ingezet om hooikoorts te verlichten. Omdat stof en pollen ontstekingen veroorzaken waarbij histamine wordt geproduceerd, ontstaan slijmvliesirritaties. Knoflook bevat natuurlijke antihistaminica [12].
Zon als geneesmiddel?
Kinderen met een te lage vitamine D-spiegel bleken in onderzoeken aantoonbaar vatbaarder voor allergische symptomen, zowel bij voedingsmiddelen als bij respiratoire allergieën [13].
Meer over de zonnevitamine ontdekken
4. Welke voedingsstoffen ondersteunen een gezond immuunsysteem?
- Vitamine C
- Vitamine B6
- Vitamine D
- IJzer
- Zink
Een toereikende voorziening met micronutriënten is vooral tijdens de zwangerschap, de borstvoedingsperiode en de kinderlijke ontwikkeling tot aan de puberteit doorslaggevend, omdat die de immuunfunctie kan versterken en het allergierisico kan beïnvloeden . Ook later in het leven zou het immuunsysteem verder ondersteund moeten worden door een gezonde leefwijze en een evenwichtig voedingspatroon.
Bronnen
[1] https://www.aaaai.org/conditions-and-treatments/library/allergy-library/prevalence-of-allergies-and-asthma#.
[2] http://science.sciencemag.org/content/296/5567/490.